Płazy

opublikowane mar 25

Dorosłe osobniki żaby trawnej wykazują aktywność zmierzchową i nocną. Zwłaszcza w terenach suchych, pokrytych skąpą roślinnością i odsłoniętych, żab traw-nych nie spotyka się podczas dnia. Dopiero o zmierzchu wychodzą one z ukrycia (z rozmaitych ciemnych, cienistych i wilgotnych zakamarków) i wtedy można się często przekonać, jak pospolite są w danej okolicy. Natomiast w zacienionych i wilgotnych lasach, na podmokłych, trawiastych łąkach można je czasem napotkać także podczas dnia, zwłaszcza w czasie deszczu. Młode, niedojrzałe płciowo osobniki wykazują aktywność dzienną i w środowiskach korzystnych dla ich życia (wilgoć, zacienienie) spotyka się je z reguły w dzień. Żaba trawna w okresie życia aktywnego (poza porą godową) prowadzi tryb życia ściśle lądowy. Spotyka się ją wtedy zdała od zbiorników wodnych w bardzo różnych środowiskach, na polach uprawnych, zwłaszcza roślin okopowych, w ogrodach, sadach, w lasach liściastych i szpilkowych, rzadziej na łąkach, poza tym w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych. W tych ostatnich okolicznościach spotyka się często żaby trawne w otwartych i nisko ocembrowanych studniach wiejskich, do których przypadkowo wpadają w czasie nocnych wędrówek. W bardzo rzadkich przypadkach można je spotkać w pełni lata i podczas dnia w naturalnych zbiornikach wodnych położonych w suchym terenie, czego przyczyną jest prawdopodobnie zbytnie wysuszenie ... czytaj dalej

opublikowane mar 25

Kijanki opuszczają osłony jajowe w stadium dobrze J i formowanej płetwy ogonowej i są zupełnie czarne. Długość ich waha się od 6 do 8 mm. Wkrótce po opuszczeniu osłon, przy długości <>k. 9-10 mm, wyrastają im 3 pary (trzecia para szczątkowa) dużych skrzeli zewnętrznych, które w postaci gęstych pióropuszy sierczą z boków głowy. Zanikają one zupełnie po 2-3 dniach. W stadium maksymalnego rozwoju zarys głowotułowia kijanki od góry jest regularnie jajowaty, zarówno nozdrza jak i oczy są blisko siebie położone, przy czym jednak odległość oczu jest wyraźnie większa od odległości nozdrzy. Fałdy grzbietowy i brzuszny płetwy ogonowej są słabo rozwinięte, zatem H jest niskie; pp położony jest mniej więcej w połowie długości głowotułowia, nad spiraculum. Fałd grzbietowy płetwy, rozpoczynający się nieznacznym odchyleniem ku górze od linii grzbietu, jest badzo słabo wypukły, zaś wysokość jego jest równa lub, rzadziej, nieco większa od wysokości fałdu brzusznego (FT = H”). Apex bardzo słabo zaznaczony znajduje się w odległości mniejszej niż połowa długości płetwy ogonowej. Ogólnie biorąc płetwa ogonowa jest silnie wydłużona, niska, o krańcach w proksymalnym odcinku prawie równoległych, ku tyłowi łagodnie zwężająca się, koniec płetwy tępo zaokrąglony (ryc. 76 a). Długość płetwy w stosunku do długości głowotułowia jest zmienna, zależna od stadium rozwojowego kijanki. W stadium ... czytaj dalej

opublikowane mar 25

Żaba trawna rozpoczyna gody najwcześniej spośród wszystkich naszych płazów bezogonowych i w związku z tym Jarocki (1822) nazywa tę żabę „wczesną”. Przyczyną tego jest wczesne dojrzewanie samców oraz wybitnie wczesny termin owulacji samic. Obydwa te zjawiska występują jeszcze w czasie przebywania żab w zimowisku, gdzie w ciągu całego okresu snu zimowego, temperatura wody strumienia waha się przeważnie w granicach 0°C do 3°C wyjątkowo ok. 5°C (Juszczyk 1959) (ryc. 75). Szata godowa samców, a to niebieskosina plama na powierzchni podgardzielowej oraz wypełnione limfą worki limfatyczne, pojawiają się już w jesieni w czasie zapadania żab w sen zimowy. Spermatogeneza nie jest jednak wtedy jeszcze zakończona. Następuje to dopiero z początkiem marca, przy równoczesnym pojawieniu się czarnej barwy na modzelach godowych i ostatecznym ich rozwoju (korelacja — spermatogeneza i rozwój modzeli) (ryc.   14, cz.   1). W przypadku zatem niskich temperatur żaby nie przystępują do składania jaj, pora godowa zostaje więc zahamowana, natomiast składanie jaj rozpoczynają dopiero po odpowiedniej zwyżce temperatu-.ry powietrza oraz wody w stawie. Taki przebieg pory godowej zdarza się najczęściej i w związku z tym obserwuje się najpierw obecność żab w stawie, a dopiero w pewien czas potem składanie przez nie jaj. Dowodzi to, że samice mają zdolność przetrzymywania dojrzałych jaj w pseudomacicy. Również u samców gromadzenie ... czytaj dalej

opublikowane mar 25

Najmniejsze samce złowione w wodzie podczas godów (marzec-kwiecień), mające wykształconą szatę godową, w tym czarne rnodzele godowe, mieszczą się w górnym zakresie klasy długości 4,1 — 5,0 cm. Należą one jednak do rzadkich okazów. Najmniejsze badane samce wykazywały długość ciała 4,8 i 4,9 cm, masa w granicach 11,2—13,0 g. W następnej klasie 5,1 — 6,0 cm dojrzałe samce nie należą do rzadkości. Największa liczba samców występuje w klasie 7,1 — 8,0 cm, zaś w ostatniej klasie długości 9,1 — 10,0 cm należą one podobnie jak samce najmniejsze do rzadkich okazów. Największy samiec wykazywał długość 10,0 cm, masę 58 g. Najmniejsze dojrzałe samice, łowione w czasie godów in amplexus i- mające w pseudomacicy dojrzałe jaja, mieszczą się W klasie 5,1 — 6,0 cm i wszystkie osiągają długość ciała powyżej 5,5 cm. Nie należą one do rzadkich okazów. Jedna z najmniejszych samic miała długość 5,8 cm, masę 17,2 g (przed złożeniem jaj). Największa liczba samic mieści się w klasie 7,1 — 8,0 cm, zaś najdłuższe samice mieszczą się w klasie 10,1 — 11,0 cm i podobnie jak największe samce należą do okazów wyjątkowo spotykanych. Największa spośród 4 złowionych samic miała długość 10,5 cm, masę 98 g. Długość pozostałych okazów mieściła się w granicach 10,1— 10,3 cm. Zakres długości ciała samców, podobnie jak samic, obejmuje 6 klas, z tym jednak, że u samic zakres ten jest przesunięty o ... czytaj dalej

opublikowane mar 10

Do głównych cech dymorficznych należy występowanie u dojrzałych samców na pierwszych palcach przednich kończyn wyraźnych m od zeli godowych. W czasie godów modzele są silnie zgrubiałe i wypukłe, na każdym palcu 4-częściowe (cecha taksonomiczna), szorstkie, barwy ciemnobrązowej lub czarnej. Poza porą godową modzele są niskie i jasnego koloru, jednak dobrze widoczne. Następną cechą jest obecność wewnętrznych, parzystych rezonatorów, które zaznaczają się wyraźnie dopiero podczas wydawa¬nia głosu godowego. Różnice w ubarwieniu dotyczą przede wszystkim występowania u samca niebieskosinego względnie niebieskoliliowego ubarwienia (grayish olive, tight kings blue, ueropalin blue, elear green-blue gray) na całej powierzchni okolicy podgardzielowej (r. subpharyngealis) z wyjątkiem jasnego, wzdłużnego, wąskiego paska biegnącego w osi symetrii ciała. Kolor ten jest szczególnie wyraźny podczas pory godowej, poza nią jest mniej intensywny, można,go jednak z łatwością zauważyć. Nie jest -to cecha absolutnie pewna ... czytaj dalej

opublikowane mar 10

Ubarwienie żaby trawnej jest skomplikowane ze względu na ogromną skalę kolorystyczną oraz osobniczą zmienność zarówno ubarwienia jak i plamistości, przy zachowaniu jednak cech charakterystycznych dla gatunku. Ubarwienie grzbietowej powierzchni ciała składa się z 3 zasadniczych elementów — barwy tła, ciemnej plamistości barwnej oraz plamistości czarne;)* (melano-forowej). Główną barwą charakterystyczną dla gatunku jest barwa brązowa w różnych odcieniach, od jasnobrązowych (np. sudan brown, amber brown), poprzez brązową (np. saccardos umber, mummy brown), aż do ciemnobrązowej (np. carob brown, li ver brown). Drugą barwą, często występującą, jest barwa oliwkowozielona względnie zgniłozielona (np. citrine, dark citrine, tawny olive, buffy citrine) oraz najrozmaitsze odcienie i połączenia między tymi barwami. U większości okazów barwa tła nie jest jednolita, lecz występuje na niej plamistość barwna o odcieniach jaśniejszych lub ciemniejszych, zbliżonych do barwy tła. Wskutek tego tworzy się mniej lub więcej wyraźny deseń plam o bardzo różnych, często rozmytych kształtach, wzajemnie się przenikających. W wielu przypadkach trudno jest nawet ocenić, która barwa stanowi tło, a która jest plamistością. Na ogół plamy te są duże, rozległe, u licznych jednak okazów występuje plamistość typu mozaikowego. Poza tym w różnych okolicach grzbietu występują małe plamki barwne o różnych, często jaskrawych ... czytaj dalej

opublikowane mar 10

Ciało o krępej budowie i masywnym tułowiu, głowa duża, płaska, koniec pyska słabo zwężony, tępo zaokrąglony. Oczy silnie wystające, źrenice poziomo eliptycznie wydłużone. Błona bębenkowa wyraźna i dobrze widoczna. Modzele podeszwowe na ogół są słabo wykształcone. Modzel wewnętrzny, znacznie wyraźniejszy od zewnętrznego, okrągławy lub lekko wydłużony, mieści się ok. 2-4,5 raza w długości pierwszego palca tylnej kończyny (indeks D.p./C. int. 2,0-4,47). Tylne kończyny są silnie rozwinięte i dłuższe od tułowia. Złożone i ustawione prostopadle do długiej osi ciała nie stykają się ze sobą (indeks F./T. 0,83— 1,05). Pięta tylnej kończyny w próbie piętowej sięga najdalej do końca pyska, a często bliżej, do nozdrzy, a nawet do przedniej krawędzi oka, co jest wynikiem znanej u tego gatunku osobniczej zmienności długości kończyn. Błony pływne nie sięgają do końca palców. Skóra gładka, delikatna, fałdy grzbietowe są wąskie i słabo zaznaczone. Rozpoczynają się one w okolicach skroniowych, na grzbiecie w środkowym odcinku są lekko na boki wygięte, kończą się w dystalnej części okolicy biodrowej. ... czytaj dalej